دو سال از عرضۀ مقبره نورد 2013 توسط استودیوی کریستال داینامیکس میگذرد که به نوعی بازسازی عناصر اصیل این بازی در دنیایی جدید و بهینه به حساب میآمد. حالا لارا برگشته است تا فعلا طرفداران اکسباکس وان و 360 را خوشحال کند. بازی «Rise of the Tomb Raider» که نسخۀ جدید این فرنچایز میباشد مدت کوتاهی است منتشر شده و استقبال خیلی خوبی از آن نشده است. در این مقاله سعی داریم به معرفی و نقد این بازی بپردازیم تا با زوایای جدید شخصیت لارا و دنیای مثالزدنی او بیشتر آشنا شویم. در ادامه با نقد و بررسی Rise Of The Tomb Raider همراه ما باشید.
با توجه به اتفاقات شگفتانگیزی که در قسمت اول این سری افتاد هر کسی فکر میکرد که لارا دیگر تبر کوهنوردی خود را کنار گذاشته و تصمیم گرفته است یک زندگی آرام را به دور از خون و خونریزی، هیولاهای مسلح و غارتگران مقبرهها پیش بگیرد. اما در مورد ماجراجوی بریتانیایی این داستان اشتباه نکنید. بعد از کش و قوسهای فراوان در جزیرۀ یاتامای _جایی که دشمن واقعی محیط داستان بود_ لارا در جستجوی ماجرایی جدید است و آن تمام کردن کار نیمهتمام پدرش است. او به سوریه و حتی به سیبری میرود تا سر از رازهای شهری به نام «کیتژ» (Kitej) دربیاورد. اما او تنها کسی نیست که در این مسیر قدم برداشته بلکه Trinity که یک سازمان مرموز و مخفی است قصد دارد زودتر از او شهر کیتژ را کشف کند.
بعد از مقدمهای طولانی در دشتهای بیانتها بالاخره وارد محیط سرد قطبی میشویم. برای شروع، بهتر است زیبایی چشمنواز بازی را تحسین کنیم : محیط بازی فوقالعاده طراحی شده، برف و افکتهای آن مثل پا گذاشتن توی برف، سنگینی قدمها و پاشیدن آن به اطراف بسیار خوب کار شدهاند. صحنههای میانی بازی حالتی سینمایی دارند که شاید این فرآیند تأثیر مثبت کارهای کوجیما در صنعت بازیسازی باشد. در مورد شخصیتها باید گفت که با اینکه در سری قبل، از گیرایی و عمق بسیاری برخودار بودند اما بهبود قابل ملاحظهای در طراحی چهرههای این سری صورت گرفته است. در شخصیت لارا تغییرات زیادی دیده میشود و با اندکی دقت مشخص میشود که خطها و قالب صورتش هر چه بیشتر و بیشتر به هنرپیشۀ انگلیسی Camilla Luddington شبیه است که نقش حرکات و لهجۀ بریتانیایی لارا را برعهده دارد.
تغییر دیگری که در بازی دیده میشود در بخش کنترل است که بسیار روانتر و راحتتر شده و حتی حرکتهای لحظهای هم محدودتر از سری قبل شدهاند به طوری که در صورت فشار ندادن دکمۀ درست در لحظۀ مشخص شده ممکن است سقوط مرگباری داشته باشید و این قضیه حس واقعگرایانۀ بازی را دوچندان میکند. در حالی که سازندگان تصمیم گرفتهاند هدایت شخصیت را آسانتر کنند قابلیتهای اکشن او را غنیتر کردهاند تا هر بازیکن بتواند به سبک خود پیشروی کند.
لارا کرافت
کریستال داینامیکس سری اول خود را اکشن بقاء نامگذاری کرده بود؛ آنجا لارای ضعیف به صورتی ناگهانی در محیطی خطرناک قرار گرفته بود و باید راههای زنده ماندن را در جزیرهای مرموز و سحرآمیز به سرعت فرامیگرفت. در سری جدید اوضاع اندکی متفاوت است. دیگر خبری از آن دختر مبتدی نیست؛ لارا قبراق و آماده است و با قدرت هر چه تمامتر در جستجوی هدف خویش است. در مقابل، محیط بازی هم از همان ابتدا لارا را درگیر موقعیتی چالشبرانگیز میکند جایی که باید چندین عکسالعمل سریع و متوالی را مدیریت کنید.
با این همه، اپیزود دوم مقبره نورد در ادامۀ روند همان سری قبل است و جنبۀ بقاء یکی از عناصر اصلی بازی محسوب میشود. لارا که ناگهان در محیط یخ زدۀ سیبری قرار گرفته باید لوازم ضروری را برای درست کردن آتش مهیا کند و سپس به ساختن تیر و کمان مشغول شود و در ادامه به یافتن بانداژ برای درمان و مراقبت بپردازد. سر و کله زدن با منوی ساخت و ساز (Craft) یکی از اولین کارهایی است که باید انجام دهید چرا که مکانیسم آن در خیلی از جاهای بازی به کمکتان میآید. وسایل زیادی در طبیعت پیدا میشوند که میتوانید با ترکیب آنها ابزار خود را بهبود ببخشید و کامل کنید.
تفنگها و دیگر سلاحهای گرم هم چنان جزئی جدانشدنی از بازی هستند و ممکن است تصادفی چیزهایی مثل کوکتل مولوتوف و دیگر مواد منفجره را در جعبههای مشخصی به صورت آماده پیدا کنید. یکی از خوبیهای این ابزار مختلف این است که راههای متعددی را برای رویارویی با دشمن در اختیار شما قرار میدهند؛ شما میتوانید مخفیانه و با کمان و تبر به کمپ دشمن نفوذ کنید که به طور مسلم استرس و لذت بیشتری خواهد داشت؛ یا میتوانید با استفاده از سلاحهای گرم کمی اکشن به بازی بدهید و دشمنان را از حضور خود باخبر کنید. با این حال، نفوذ کاملا مخفیانه چیزی تقریبا ناممکن است و بیشتر اوقات برای پیشروی مجبور میشوید کمی سروصدا و کشتار به راه بیاندازید.
در مورد تحول و پیشرفت شخصیت باید گفت که بر سه عنصر استوار است : اول مبارزه از طریق نبردهای تن به تن، بعد شکار حیوانات و غارت و در نهایت مهارت در بقاء که شامل اکشتاف مکانهای جدید و سیستم ساخت ابزار و ترکیب مواد است. با این حال، از امتیازهای زیاد خود در حین نبرد هیجانزده نشوید چرا که به سختی میتوانید تمام شاخههای مهارتی را کامل کنید. بهترین راه حل این است که با توجه به سبک بازی خود مهارتهایتان را ارتقا دهید.
لارا در مقابل حیات وحش
در خصوص محیط زیست چیزی که مشاهده میشود وسیعتر شدن مکانهای اکتشاف و جستوجو نسبت به مقبره نورد 2013 است. قطعا بیشتر شدن مساحت محیط دربردارندۀ رازهای بیشتری هم هست؛ مثل درختهایی که لارا از آنها بالا میرود، یا وسایلی که پیدا میکند و مقبرههایی که کشف میکند. در واقع، تیم سازنده بی جهت به طراحی محیطی بزرگ دست نزده است. پوشش جانوری نیز تحولات بسیاری به خود دیده است از جمله اینکه میزان خطرات آن افزایش پیدا کرده است. گرگهای مقبره نورد قبلی را به خاطر دارید؟ اینجا هم خرسها و جانوران قطبی از دیدن این که یک انسان به قلمروشان تجاوز کرده خوشحال نخواهند شد؛ مخصوصا وقتی که با یکی از جانوران غیربومی منطقه که نایاب و وحشی هستند روبرو شوید به وضوح تفاوت را ملاحظه خواهید کرد. در نتیجه، لارا علاوه بر رویارویی با انسانهای وحشی باید مراقب خطرهای موجود در طبیعت و حیوانات نه چندان مهربان آن هم باشد. گاهی پیش میآید که برای فرار از دست یک پلنگ از درخت بالا بروید یا از غاری که محل زندگی خرس یا پر از گرگ است دوری کنید. هر چه حیوان خطرناکتر باشد شکست دادنش هم دشوارتر خواهد بود اما به هر صورت حیوانات منبعی مناسب و لازم برای تجهیز امکانات شما هستند. در اینجا، زیبایی بازی در بازنمایی نبرد وحشیانۀ انسان و حیوان است. اما هوش مصنوعی اصلا خوب کار نشده است. بعضی وقتها ممکن است به حماقت دشمنان خود بخندید!
مقبرههای اختیاری
محیط وسیع بازی رازهای بسیاری را در دل خود جای داده؛ یکی از آنها مقبرهها و سردابها هستند. یکی از سوالات طرفداران مقبره نورد این خواهد بود که مقبرهها به چه دردی میخورند؟
از آنجایی که در مکانیسم بازی پازلها و معماهای زیادی وجود دارد، مقبرهها در روند داستان بازی قرار نمیگیرند و کشفشان اختیاری است. اما با این حال مزایایی دارند که نمیشود به راحتی در مسیر پیشرفت بازی از آنها چشم پوشید. در حالی که مقبرهها قابلیتهای لارا را افزایش میدهند دخمهها تجهیزات جدیدی را برای ابزار لارا به ارمغان میآورند. بعضی از آنها معماهایی دارند که مغز شما را به چالش خواهد کشید. در اینجا نیز مثل سری قبل، داشتن یک سری تجهیزات خاص برای مکانهایی خاص اجباری است. بنابراین به ناچار باید به عقب برگردید و جستوجوی بیشتری انجام دهید.
تنهایی امکان ندارد!
نکتۀ دیگری که بازیکنان باید به آن توجه کنند این است که سری جدید بازی یک تجربۀ شخصی و تکنفره نیست. شخصیتهای زیادی در این بازی حضور دارند و رابطۀ لارا با پدر مرحومش نقشی انکارناپذیر در پیرنگ داستان دارد؛ پیرنگی که به معنای واقعی کلمه یک ماجراجویی تمامعیار است. یکی از خلاقیتهای خیزش مقبره نورد در این زمینه، وجود ماموریتهای جانبی است که از طرف شخصیتها به لارا محول میشوند و کاملا اختیاری هستند اما مزایای ویژهای دارند. هم چنین این ماموریتها تا حدودی آسان هستند چرا که به کشتن حیوانات، دشمنان یا جمعآوری ابزارهای خاص محدود میشوند. به همین خاطر، ممکن است شخصیتهای داستان بعضی اوقات راه حلهای خوبی برای پیشرفت بازی داشته باشند.
اکتشاف اجباری
در کنار بخش کمپین بازی که در حالت عادی حدود بیست ساعت یا بیشتر شما را سرگرم میکند یک مود دیگر پیدا میشود که ماموریتهای اکتشافی (Expeditions) نام دارد. این مود اجازه میدهد منطقههای متعدد بازی را به صورتی متفاوت تجربه کنید و شما را به چالشهای مختلف دعوت میکند. از جمله این که میتوانید مراحل کمپین را تکرار کنید تا امتیاز، رتبه و پول بیشتری دریافت کنید. در اینجا میشود از کارتهای خاصی استفاده کرد که برتری موقتی به شما میدهند تا به هدف خود برسید. کارتها هم از طریق پیشروی در بخش کمپین یا خریدن به دست میآیند. در این مود درجۀ Elite وجود دارد که سختی بازی را به حداکثر میرساند. این مود به دلیل تکرار زیاد بعد از مدتی بازیکن را خسته خواهد کرد.
مود دیگری که در بازی وجود دارد مقاومت نجاتیافتگان (Remnant Resistance) است. در اینجا بازیکن باید در قسمتهایی مشخص از بازی به کمک شخصیتهای فرعی برود و در این راه چندین هدف دارد : نابودی دشمن، جمعآوری اشیاء مختلف، کشتن حیوانات و…تمام اینها باید در حداقل زمان ممکن انجام شود. در این مود، با توجه به هدفها و درجۀ سختی که قابل تغییر هستند امتیازات بیشتر یا کمتری کسب میکنید. با توجه به این مسائل، نباید تصور کرد که کریستال داینامیکس قصد داشته نبود بخش چند نفره را با اضافه کردن چند مود ساده جبران کند.
موفق، اما نه شگفتانگیز
خیزش مقبره نورد از جهات مختلفی یک موفقیت به حساب میآید. مشکلاتی که در بازی قبل وجود داشت تا حدی رفع شده و به مقدار زیادی روی پازلها کار شده است. در بقیۀ موارد، سری جدید بیشتر به همان سری قبل شباهت دارد و کسانی که با بازی قبلی ارتباط خوبی برقرار نکردند در این بازی هم شانسی ندارند. در مورد داستان هم باید گفت که دنبالۀ مقبره نورد 2013 و همان چیزی است که انتظار میرفت. در سناریوی بازی به جنبۀ اسطورهای توجه بیشتری شده و گیمپلی آن تجربۀ بهتری را به مخاطب انتقال میدهد مخصوصا این که راهنماییهای پیشروی در بازی خیلی محدود شده اند. عاشقان کشف و جستوجوی رازهای پنهان و چالشهای این مسیر، خوراک خوبی برای بازی کردن خواهند داشت تا آن را صددرصد کامل کنند.
به طور کلی، مقبره نورد جدید در حد و اندازههای همان مقبره نورد قبلی است و با دنبال کردن هدفهای جدید و تاثیرگذاری بیشتر دیگر جای امیدی برای طرفداران سریهای قدیم این بازی نگذاشت؛ چیزی که احتمالا مخاطبان آن را به دو دسته تقسیم خواهد کرد.
دکور و فضای عالی
طراحی خلاقانۀ معماها و مراحل
حس واقعی ماجراجویی
هوش مصنوعی ضعیف
مبارزات غیر واقعی
داستانی نه چندان الهام بخش
امتیاز کلی 8.5
نقد از محمد علی صادقی / وبسایت دنیای بازی